Metafooronderzoek

------------------------------------



Dit onderwerp wordt hier behandeld vanuit verschillende invalshoeken en op verschillende niveaus. Wie zich afvraagt "Wat is een metafoor ook al weer?" kan de nodige uitleg vinden in de toespraak die ik bij mijn afstuderen heb gehouden. De inleiding van mijn scriptie kan onder meer dienen als een oriëntatie in de stand van zaken op theoretisch gebied. Verder staat hier het eerste hoofdstuk van de scriptie, verdeeld in vier paragrafen. Dat vormt een uitvoerige, positief-kritische literatuurstudie over de 'conceptuele' of 'cognitieve' metafoortheorie. Hopelijk kan het, evenals de bibliografie, studenten en andere geïnteresseerden op weg helpen. De rest van de scriptie is hier vertegenwoordigd door de conclusie, waarin o.a. speculaties over de tegenstelling concreet-abstract, een ingewikkelde analysemethode en bezwaren tegen diverse theorieën samengevat worden. De belangrijkste resultaten worden tenslotte inclusief cijfers weergeven in een Engelstalige presentatie. Op deze pagina volgen een inhoudsopgave en een schets van andere metafoorpagina's op het web.



Toespraak gehouden bij mijn doctoraal examen


Doctoraalscriptie Concrete metaforen: Conceptualisme, concreetheid en de metaforiciteit van literaire teksten:

Complete inhoudsopgave
Inleiding
Hoofdstuk 1. De conceptuele metafoortheorie (CMT):
1.1. Samenhang tussen metaforische uitspraken
1.2. Cognitieve structuren
1.3. Originele metaforen
1.4. Kritiek en empirische toetsing
Conclusie
Noten
Bibliografie

Poster presentation held at the VIth bi-annual conference of the Internationale Gesellschaft für Empirische Literaturwissenschaft (IGEL) at Utrecht University, August 1998:

Abstract
Poster
Paper based on handout


Meer lezen?

Er bestaat een Nederlandse vertaling van het baanbrekende werk Metaphors We Live By uit 1980. Het is een knappe vertaling, waarin de vlotte stijl van het origineel bewaard is en waarin steeds volop Nederlandse voorbeelden gevonden zijn bij conceptuele metaforen die afgeleid zijn uit Engelse uitdrukkingen. Een kritisch nawoord geeft een bondige maar zeer informatieve schets van het huidige belang van de benadering die in dit boek is geïntroduceerd. Referentie: George Lakoff & Mark Johnson, Leven in metaforen. Nijmegen: SUN, 1999. Vertaling Monique van Dam, nawoord Gerard Steen. ISBN 90 6168 665 2.



Koppelingen

De ontwikkelingen op dit gebied gaan zo snel dat mijn scriptie eigenlijk al weer verouderd is. Een ingrijpende uitbreiding van de conceptuele metafoortheorie wordt voorgesteld op de webstek over Blending and Conceptual Integration van Mark Turner. Een van de compleetste metafoorpagina's is waarschijnlijk het Center for the Cognitive Science of Metaphor Online (University of Oregon) onder redactie van Tim Rohrer. Beide bevatten veel koppelingen naar artikelen die onderzoekers zelf op het web hebben gezet. De homepage van Tony Veale biedt nuttige artikelen en andere hulpmiddelen voor beginners en gevorderden (een programma dat metaforen interpreteert, een begin van een metafoorencyclopedie); hij is gespecialiseerd in de computationele benadering van het metafoorbegrip en combineert localisme met conceptualisme.

Bart van Dijck heeft ook een interessante Nederlandstalige metafoorscriptie geschreven: Een ware hel: Een hardop denkenonderzoek naar spontane metafoorverwerking (Tilburg, 1998). Hij concludeert dat de uitingsvorm geen invloed heeft op de spontane verwerking van een metafoor, maar de bekendheid wel.

De metaforologie op het web is helaas nogal eenzijdig: alle bovengenoemde sites zijn Engelstalig en gericht op de conceptuele metafoortheorie. Noemenswaardige bronnen in andere talen zijn dun gezaaid - al is er wel een Duits metafoorportaal - maar er zijn er nog wel een paar die niet in het teken van een bepaalde theorie staan, met name twee belangrijke bronnen voor wie beroepshalve geïnteresseerd is. De Britse Metaphor and Metonymy Group biedt een verzameling van samenvattingen, informatie over congressen en andere discussiemogelijkheden, waaronder de openbare rondzendlijst van het Figurative Language Network. Het vakblad Metaphor and Symbol (voorheen Metaphor and Symbolic Activity) publiceert abstracts van alle artikelen op het web, inclusief adressen van de auteurs bij wie je de artikelen zou kunnen aanvragen. Helaas wordt die publicatie ontsierd door niet-werkende koppelingen, foutieve en onvolledige teksten, maar het blijft een bron van hoogwaardige informatie. Vanaf 2000 staan de M&S-abstracts op deze site, waar ze tegen betaling ingezien kunnen worden.





------------------------------------

Terug naar boven   Welkomstpagina